امروزه ماکروجلبک های دریایی به عنوان یک منبع غذایی از ترکیبات مختلف همانند اسیدهای چرب محسوب می شوند. از این رو در این مطالعه پس از جمع آوری ماکروجلبک های قهوه ای Cystoseira myrica و قرمز Laurencia snyderiae در مهرماه 90 از ایستگاه های هلیله، گمرک، جفره و آب شیرین کن در سواحل شهرستان بوشهر مقادیر اسیدهای چرب اشباع و غیراشباع هر کدام از آنها با استفاده از دستگاه گازکروماتوگرافی (مدلAgilent-6890 ، ساخت انگلستان) اندازه گیری شد. نتایج حاصل از مطالعه حاکی از آن بود که مقادیر اسیدهای چرب اشباع، اسیدهای چرب غیراشباع با یک باند دوگانه (تک غیر اشباع) و اسیدهای چرب غیراشباع با چند باند دوگانه (چند غیر اشباع) در ماکروجلبک قرمز L.snyderiae به ترتیب به میزان (0.0503±1.3457، 0.0290±0.7785 و 0.0397± 1.1419میلی گرم برگرم ماده خشک) بود که این مقادیر بطور معنی داری بیشتر از مقادیر اندازه گیری شده در ماکروجلبک قهوه ای myrica C. به ترتیب به میزان (0.0209±1.0158، 0.0153±0.7474 و 0.0146±0.7090 میلی گرم بر گرم ماده خشک) می باشد (P<0.05). مقادیر اسیدهای چرب لینولئیک اسید (C18:2n6)، آلفا لینولنیک اسید (C18:3n3)، آراشیدونیک اسید (C20:4n6)،(C20:5n3) EPA   (C22:6n3) DHA وبطور معنی داری در ماکروجلبک L. snyderiae (به ترتیب 0.0065±0.1881، 0.0085±0.2052،0.0010 ±0.0224،0.0009 ±0.0241 و0.0010 ±0.0275 میلی گرم بر گرم ماده خشک) به استثناء DHA بیشتر از ماکروجلبک C. myrica به ترتیب0.0096 ±0.1527، 0.0002±0.0118، 0.0002±0.0095، 0.0006±0.0142 و0.0008 ±0.0305 میلی گرم بر گرم ماده خشک) بود. لیکن این در حالی بود که هیچگونه تفاوت آماری معنی داری در مقادیر اسیدهای چرب فوق در ماکروجلبک های جمع آوری شده از ایستگاه های مختلف مشاهده نگردید. نتایج نشان دادند مقادیر اسیدهای چرب غیراشباع در ماکروجلبک قرمز L. snyderiae نسبت به ماکروجلبک قهوه ای C. myrica بطور معنی داری بیشتر بود. به گونه ای که به استثناء مقادیرDHA ، اسیدهای چرب لینولئیک اسید، آلفا لینولنیک اسید، آراشیدونیک اسید، EPA و در ماکروجلبک L. snyderiae بطور معنی داری بیشتر از مقادیر ترکیبات فوق در ماکروجلبک قهوه ای C. myrica بود.

این تحقیق با هدف تعیین رژیم غذایی توتیای دریایی گونه Echinometra mathaei در نواحی بین جزر و مدی سواحل چابهار طی دوره زمانی شهریور 1391 تا فروردین 1392 در سه ایستگاه به صورت فصلی انجام گرفت. توتیای دریایی صید شده به آزمایشگاه منتقل شد و پس از تشریح، محتویات دستگاه گوارش جانور زیر میکروسکوپ شناسایی شد. از نتایج این بررسی شناسایی جلبک ها در دستگاه گوارش توتیا و اولویت بندی آن ها بر حسب نوع (جلبک قهوه ای، قرمز، سبز) بود. نتیجه چنین بود که توتیای دریایی مورد مطالعه دارای تنوع غذایی بالایی است که تغذیه این موجود در رشد و تولید گناد آن نیز مؤثر واقع می شود. در مجموع، توتیای دریایی گونه E.mathaei نخست از جلبک های قهوه ای محل زندگی خود و در اولویت بعدی از جلبک های قرمز همچنین سبز و در پاره ای از اوقات از جانوران دیگر (لارو سخت پوستان و مرجان ها) تغذیه می کند.

براساس گشتهایی که در طول سواحل استان سیستان و بلوچستان با طول حدود 300 کیلومتر انجام گردید، یازده منطقه بعنوان ایستگاه مطالعاتی شامل: گواتر، پسابندر، بریس، کچو، رمین، چابهار، پزم، گوردیم، تنگ، گالک و میدانی تعیین گردیدند. نمونه برداری از گیاهان دریایی در کلیه ایستگاهها، از مناطق زیر جزر و مدی به صورت فصلی و توسط عملیات غواصی صورت پذیرفت. طی این عملیات 42 گونه نمونه برداری گردید، که شامل سه گونه جلبکهای سبز، 17 گونه جلبک های قهوه ای و 22 گونه جلبک های قرمز بودند. جلبکهای قهوه ای نسبت به جلبکهای سبز و جلبک قرمز از تراکم بیشتری برخوردار بودند، از نمونه های غالب جلبک های قهوه ای میتوان: Dictyota sp., Padina australis, stoechospermum marginatum, sargassum glaucescens  و Cystoseira indica را نام برد. از گونه های مهم و اقتصادی جلبکهای قرمز نیز میتوان به Gelidium micropterum, Gracilaria coricata, Hypnea musciformis, Gelidiella acerosam  اشاره نمود. جلبکهای سبز به استثنای دو منطقه پسابندر و چابهار در مناطق دیگر یافت نگردیدند و نمونه معروف آن Ulva fasciata است. همراه با نمونه برداری گیاهان دریایی، عوامل محیطی از قبیل دمای آب و هوا، شوری، pH،عمق رویش، جنس بستر، شیب ساحل و شفافیت آب در سطح و عمق نیز مورد بررسی قرار گرفت. به طوریکه بیشترین شیب و شفافیت مربوط به مناطق چابهار، رمین و تنگ بوده و تا عمق بیشتری نیز دارای بستر کاملا صخره ای بوده اند. بیشترین عمق رویش جلبکی در منطقه تنگ بود و حداقل شیب وعمق رویش و شفافیت در منطقه گواتر مشاهده گردید. جنس بستر در این منطقه و مناطق دیگر صخره ای همراه با ماسه و گل بود.

در این پژوهش، خرچنگ های خانواده Portunidae در مناطق زیر جزر و مدی دریای عمان در استان سیستان و بلوچستان شناسایی شدند. نمونه برداری دو بار در طول سال های 89-1388و از 7 ایستگاه صورت گرفت. نمونه ها توسط تور ترال از 7 ایستگاه جمع آوری شده و در الکل 70% فیکس شده و جهت شناسایی به آزمایشگاه منتقل گردیدند. طی این بررسی در منطقه زیر جزر و مدی دریای عمان، مجموعا 23 عدد خرچنگ جمع آوری و 9 گونه متعلق به این خانواده شامل  Charybdis (Charybdis) helleri، Charybdis (Charybdis) feriata، Charybdis (Charybdis) mile،Charybdis (Goniobellenus) hoplites ،Charybdis (Goniobellenus) smithii ،Thalamita crenata ،Portunus segnis ،Portunus sanguinolentus ، Scylla serrate مورد مطالعه و شناسایی قرار گرفت. از این تعداد 5 گونهCharybdis (Charybdis) helleri ،Charybdis (Charybdis) mile ،Charybdis (Goniobellenus) smithii ، Thalamita crenata، Scylla serrate برای اولین بار از سواحل ایرانی دریای عمان گزارش می شوند. در ضمن نام گونه Portunus pelagicus Linnaeus, 1758 به Portunus segnis Forskal, 1775 تغییر یافته است.

حوزه خلیج فارس دارای حدود دو-سوم از ذخایر نفتی دنیا است و بسیاری از بوم سامانه های دریایی آن به طور جدی در معرض خطر آلودگی نفتی قرار دارند. بنابراین مطالعه بروی وضعیت آلودگی هیدروکربن های نفتی خلیج فارس از اهمیت بالایی برخوردار است. هیدروکربن های آروماتیک حلقوی (PAHs) به علت پراکنش وسیع در محیط زیست و اثرات سرطان زایی و جهش زایی برای موجودات زنده یکی از مهمترین آلایندهای شیمیایی هستند. در این تحقیق غلظت و منشا 14 ترکیب PAHs در آب دریا سواحل استان بوشهر در طی دو فصل مورد بررسی قرار گرفت. نمونه های آب دریا از 4 ایستگاه گناوه، بوشهر، دیر و نایبند جمع آوری و درون یونولیت حاوی یخ قرار گرفت و به آزمایشگاه مرکز مطالعات و پژوهش های خلیج فارس انتقال یافت و تا زمان انجام آنالیز در دمای 20- نگه داری شدند. جهت استخراج ترکیبات آلی از نمونه های آب دریا از روش استخراج مایع-مایع (LLE) استفاده شد. اجزا به کمک دستگاه GC-MS آنالیز و بازیافت ترکیبات PAHs بیش از 70 درصد بود. دامنه مجموع غلظت 14 ترکیب PAHs در آب دریا بین 1.5 تا 5.9 نانوگرم برلیتر بود. نتایج نشان داد که غلظت ترکیبات PAHs در نمونه های آب دریا در مناطق بین جزر و مدی استان بوشهر در مقایسه با دیگر مناطق خلیج فارس و سایر نقاط جهان بسیار پایین است. بیشترین غلظت ترکیبات PAHs در ایستگاه نایبند مشاهده شد. همچنین نتایج نشان داد که منشا ورودی ترکیبات PAHs در آب های ساحلی استان بوشهر از هر دو منشا نفتی (پتروژنیک) و سوختی (پایرولیتیک) با غالبیت ترکیبات نفتی است. در میان 14 ترکیب PAHs بررسی شده در نمونه های آب دریا، ترکیبات سه و چهار حلقه ای فراوانترین ترکیبات بودند.

در این مطالعه، ساختار جمعیت شکم پایان منطقه زیر جزر و مدی سواحل شرقی چابهار با نمونه برداری از رسوبات 4 منطقه شامل چابهار، رمین، لیپار و کچو به وسیله گرب ون وین در طول یک سال (1393) به صورت فصلی مورد بررسی قرار گرفت. طبق نتایج در مناطق مورد مطالعه 31 خانواده از شکم پایان نمونه برداری و شناسایی شدند. میزان فراوانی آن ها تعداد 8292 عدد در مترمربع می باشد. پژوهش حاضر به علت موقعیت استراتژیک و مهم دریای چابهار از لحاظ اقتصادی و شیلات و همچنین حفاظت محیط زیست موجودات کف زی سواحل چابهار که بعد از پایان دوره سیکل زندگی شان و گذشت مهروموم های متمادی منجر به فسیل و سپس تولید نفت در منطقه می شود و همچنین بحث حفظ تنوع زیستی این موجودات بسیار حائز اهمیت نیز می باشد. علاوه بر این همبستگی معنی داری بین تراکم برخی خانواده های شکم پایان، دانه بندی رسوبات، دما، شوری، اکسیژن محلول و pH مشاهده شد که عبارت بودند از: (Calyptridae و پی – اچ)، (Columbellidae و پی-اچ)، (Columbellisae و اکسیژن)، (Cyclostromatidae و اکسیژن)، (Marginellidae و اکسیژن)، (Marginrllisae و پی-اچ)، (Pyramidellidae و پی-اچ)، (Acteonidae و pH)، (Pyramidellidae و اکسیژن)، (Fasciolaridae و شوری)، (Retusidae و سیلت). اکثر این خانواده ها در ایستگاه ها و فصول مختلف دارای بیشینه تراکم اند. علاوه بر این رابطه همبستگی مثبتی بین اکسیژن، محتوای سیلت و شوری با تراکم شکم پایان و یک رابطه منفی بین پی-اچ با تراکم مشاهده شد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.